Reisavontuur: Familie Van Dorst: Deel 16, Gringo-trail


Fotos bij dit avontuur 
Avonturier(s):Marco-Ellen-met-kids
Continent:Zuid-Amerika
Aanvang:21 Mei 2003
Einde:28 Juli 2003


AN SALTA NAAR SAN PEDRO DE ATACAMA

Na een geweldige tijd in Salta en omgeving, werd het tijd voor andere ervaringen. Hoewel, in ons hart wilden we eigenlijk nog veel langer bij onze vrienden in Seclantas blijven. Zelfs het weer hielp ons om nog even te blijven. Op de dag dat we met de bus naar San Pedro de Atacama in Chili zouden gaan, bleek de pas over de Andes een meter of twee verse sneeuw te bevatten. Dat was te veel voor de bus, dus we bleven nog een dagje extra in Salta.

Een dag later was het echt zover. Na een tocht van een uur of drie over prachtige passen, langs zoutmeren en door woestijnen, stonden we voor de toegangspoort tot de pas naar Chili. Opstopping daar. We mochten er niet doorheen, want er lag sneeuw. Het was te gevaarlijk. Na een uur wachten zijn wij het zat, want er wordt maar niets besloten. Ik ga langs bij de paswachten die in conclaaf zijn. Ze beloven snel een besluit te nemen. Intussen komen er vrachtwagens van de andere kant, wat een teken is dat de pas begaanbaar is. Een kwartier later wordt het sein op groen gezet. We mogen verder. Tot de Chileense grens gaan we over ripio. Zo gauw we over de grens zijn, verandert de weg in superglad, pikzwart asfalt. De Chilenen zijn goed in dat soort dingen. We rijden over een superwinderige weg dwars door een kale woestijn als plotseling het deksel van de airco van onze bus er af waait. Een hoop consternatie, en met vereende krachten wordt het enorme deksel naar de bus terug gebracht. Een kwartier later komt een vrachtwagen achteruit een heuvel af gereden. Kennelijk doen zijn moter en remmen het niet meer. Het is een enge ervaring voor ons, maar gelukkig weet de chauffeur de combinatie in een schaar te krijgen. Aldus komt de wagen tot stilstand, maar de schade aan de combinatie is niet gering. Onze bus rijdt om het geheel heen en scheurt verder. Vijf minuten later zitten we midden in de sneeuw. Op de weg is het grotendeels verdwenen, maar op sommige stukken rijden we dwars door een grote sneeuwwolk heen, veroorzaakt door de storm die woedt. De chauffeur laat zich niet van de wijs brengen en rijdt vrolijk door. Het grootste deel van de passagiers is angstig stil, behalve Mila, want die vindt het allemaal wel heel spannend en cool.
Sneeuw in de woestijn
Sneeuw op de pas van Argentinie naar San Pedro de Atacama in Chili

Onze eindbestemming is San Pedro de Atacama, gelegen in de droogste woestijn ter wereld. Dat blijkt een aangenaam, maar giga toeristisch gat te zijn. Het bestaat uit een aantal zanderige straten met lage lemen huizen die voor drie kwart een toeristische bestemming hebben (hotels, restaurants, reisbureau's, musea, artesaniawinkels). Er wonen bijna geen gewone mensen. De restaurants en hotels zijn stuk voor stuk erg Westers en aangenaam van atmosfeer. Ook de prijzen zijn volledig Westers en dat is wat minder aangenaam. We lopen in San Pedro tussen duizenden toeristen (reizigers zoals ze zelf liever genoemd willen worden) en realiseren ons met en schok dat we nu op de beroemde ´gringo-trail´ beland zijn. En dit blijft ook zo tot Cuzco en Machu Picchu in Peru. Duizenden en duizenden ´gringo's´ ofwel buitenlanders doen dezelfde route om daar een ´unieke´ ervaring op te doen. Wij dus ook. Het woord ´gringo´ vindt zijn oorsprong trouwens niet in Zuid Amerika, maar in Vietnam. De Vietnamezen schreeuwden ´Green Go´ tegen de Amerikaanse soldaten die hun land binnenvielen. Dit woord is vervolgens verbouwd tot gringo.
Zonsondergang
Indrukwekkende Puesta del sol in de buurt van San Pedro

SALAR DE UYUNI

Een van de ´unieke´ ervaringen die alle gringo's opdoen is de een jeeptour van drie of vier dagen door de zoutvlakte van Uyuni. Wij ook, en geloof het of niet, maar het was echt een unieke ervaring. Alleen het boeken van de tour was al spannend. We hadden besloten om samen met Wolfgang, onze Oostenrijkse reisgenoot de tour te doen. En we wilden er verder niemand bij. Overal gevraagd naar de prijzen en de voorwaarden. Bij de meesten moesten we de zesde plek in de jeep betalen, behalve bij de beroemde Colque tours, de grootste van allemaal in Uyuni. Twee dagen later gingen we betalen en toen bleken we het helemaal verkeerd begrepen te hebben. Dat pikten we dus niet. Gelukkig vonden we nog een bureautje dat met ons in zee wilde, Pumela-tours. We betaalden maar voor vijf en ook nog eens een lagere prijs per persoon dan alle andere agentschappen. Als dat maar goed komt, dachten we, want we hadden al gehoord over dronken chauffeurs, slechte auto's en dergelijke.

's Ochtends werden over een pas van 4500 meter gereden over het Chileense asfalt. Plotseling rijden we links de weg af en belanden op een gigantisch slechte ripioweg. Dit bleek de toegangsweg naar Bolivia. Twee kilometer verderop is de grenspost. In tegenstelling tot zijn sjacherijnige Chileense en Argentijnse collega's, ontvangt de Boliviaanse douanier ons met een grote glimlach en een warme handdruk. Hij bleek en voorbode van de algemene Boliviaanse mentaliteit, die de enorme kou van de altiplano voor een groot deel compenseert.
Onze jeep
Met deze jeep hebben we drie dagen rondgetrokken door de altiplano

Onze jeep staat een eind apart van de jeeps van de ´serieuze´ reisbureau's, maar wij zijn meteen gerustgesteld als we onze chauffeur en kokkin zien. Het is een traditioneel Boliviaans echtpaar van een jaar of vijftig. Esteban is een vriendelijke man met een rustig karakter en zijn vrouw Fausta (met bolhoed, lange zwarte staarten en heel veel rokken) is vriendelijk en toont vanaf het eerste moment over veel humor te beschikken. Tijdens de rest van de tocht blijkt dat wij de enige jeep zijn die geen panne heeft gehad onderweg. Esteban reed dan ook heel voorzichtig en onderhield zijn oude karretje met veel liefde en geduld. En Fausta bleek een hele goede kokkin te zijn. Geen kwaad word dus over Pumela tours en leve onze chauffeur-gids Esteban en onze kokkin Fausta!
Fausta
Onze kokkin, tevens echtgenote van de de chauffeur annex gids

Fausta en Esteban
Onze gids en de kokkin



De tour zelf was een wonder. We reden de hele tijd op een hoogte van ruim 4000 meter, omringd door vulkanen en bergketens. De tour leidde ons langs door diverse mineralen waanzinnig mooi gekleurde laguna's, met roze en zwarte flamingo's ter versiering.
Flamingo
En zo zaten er duizenden

En langs blubbende en rokende geisers en heetwaterbaden, waarin wij heerlijk konden badderen, terwijl het buiten ons kkkkkkkkoud was. Een van de mooiste plekken was wel de Valle de Dali, een plek waarin je je middenin een schilderij van Dali waant. Dali is hier ook werkelijk geweest en hij heeft er heel veel inspiratie opgedaan, getuige zijn schilderijen. Een voorbeeld is de 'Piedra de Arbol' ofwel de 'stenen boom'. Deze heeft hij letterlijk gebruikt in enkele van zijn werken.
Piedra de Arbol
Stenen boom die Dali inspireerde

We passeren ook een rotsformatie waar de beroemde konijnen uit de 'Meaning of Life' van Monty Python wonen. Het zijn konijnen met lange staarten die waanzinnig hard kunnen lopen. Ze eten bijna uit de hand van de toeristen, maar kunnen ook als een pijl uit een boog wegschieten. Het piece de resistance is natuurlijk de Salar de Uyuni. Een enorme zoutzee met de afmeting van half Nederland, waarwe dwars doorheen rijden. Middenin ligt een waanzinnig mooi eiland vol met enorme cactussen van soms wel duizend jaar oud. We passeren ook een hotel dat volledig van zoublokken is gebouwd, zelfs de bedden. Het is inmiddels echter gesloten, omdat het hotel geen goede oplossing had gevonden voor het afvalwater.
Cactus op zouteiland
Enrome cactussen op Isla de Pescado midden in de Salar de Uyuni

Zoutwinning
Zoutwinning in de Salar de Uyuni



BOLIVIA: HOOG, KOUD MAAR VRIENDELIJK

Via de tour van de Salar de Uyuni zijn we dus in Bolivia aanbeland. Dat is een heel andere ervaring. Dit land ligt voor een groot deel op 4000 meter hoogte. De meeste mensen en wij Nederlanders al helemaal zijn niet gewend aan deze hoogte. Sommige mensen kunnen er zelfs heel ziek van worden. Wij hebben gelukkig weinig last van de hoogteziekte, maar met enkele uitvloeisels hebben we wel te maken. In de eerste plaats is het waanzinnig koud. Bovendien hebben de Bolivianen nooit verwarming in huizen, restaurants of hotels. 's Nachts koelt het af tot 15-20 graden onder nul! Zo gauw de zon weg is, moet je al je kleren aan, aangevuld met wanten, mutsen en sjaals. Bibberend van de kou eet je dan je pizza of je lama biefstuk op, om zo snel mogelijk onder vijf of zes dekens te kruipen, het liefst met z'n tweeen in één bed. 's Ochtends bij het ontbijt is de kou echt de perfecte manier om een slecht humeur te ontwikkelen. Naast het feit dat het vervelend voelt, slaat de kou ook op je maag. Je krijgt er diarree van en krampen. De remedie is cocathee met citroen en wat alcohol er doorheen. 'Te de te' noemen ze dat hier. De eerste nachten in Bolivia waren in zeer primitieve omstandigheden, wat de ervaring van de kou nog erger maakte dan de werkelijkheid wellicht was.
Brrrrr!
Zo ontbeten wij dus in Uyuni

Gelukkig maken de mensen de kou ruimschoots goed. De Bolivianen zijn vrolijke, goedlachse en uitermate vriendelijke en gastvrije mensen, ondanks het feit dat ze bekend staan als een nors en boers bergvolk. Onze ervaringen zijn echt positief, zowel in de dorpen als in de steden. De mensen lachen de hele tijd. En niet alleen als een reflex, maar echte vrolijkheid. Onderling maken ze veel plezier. Ze pesten elkaar, ravotten en lachen veel. Zowel de mannen als de vrouwen en ook tussen de sexen.
Boliviaanse vrouw met kind
Deze dames kwamen we tegen tijdens onze wandeltocht in de Cordillera Real rond La Paz

Kind van de altiplano
Kind hoog in de bergen



STRAATLEVEN

De Bolivianen leven voor het grootste deel op straat. Gewone winkels bestaan natuurlijk wel, maar alles wat je in de winkel kunt kopen, kun je ook op straat krijgen, maar dan veel goedkoper. Op elke straathoek kun je verse vruchtensappen kopen van het meest exotische fruit dat je je kunt voorstellen. Van sinasappels tot enorme papaya's, verse ananas, kokos en zelfs worteltjessap behoorde tot de mogelijkheden. En verder kun je alle producten die je je kunt bedenken kopen. Complete drogisterijen staan buiten, bakkerijen, kaaswinkels, maar ook vlees, schoenen, bolhoeden, plakband, CD's, bloemen, zuivelproducten, schilderijen, tapijten etcetera kun je aantreffen.
Markt in La Paz
Markt tegenover ons hotel in La Paz



Tijdens ons verblijf in La Paz, keken we vanuit ons hotel uit op een openluchtmarkt. Op een avond kwam een mevrouw drogisterijproducten verkopen vanaf een klein fietskarretje. Ze prees haar waar aan met een een luidspreker die aan een paal van een meter of drie hoog was bevestigd. Elke 10 seconden schreewde ze haar reclameboodschap de menigte in. Wij vreesden dat haar voorbeeld door alle anderen gevolgd zou worden. Gelukkig kan lang niet iedereen zich de luxe van een luidspreker veroorloven. Anders zou het trouwens ook volstrekt onleefbaar worden op straat. En waar eindigt deze technologische competitie? Overigens hadden ale verkopers een echte verkoopvergunning, en dat vinden wij een hele prestatie voor de Boliviaanse overheid!

Naast de ambulante straatverkoop stikt Bolivia ook van de overdekte markten. Het mooiste van die markten waren de fruitwijken.
Kleurig fruit
Fruitstalletje op een markt in Bolivia

Schitterende kramen met alle soorten groenten- en fruitkramen met fantastische kleuren. Meestal zat midden in die kleurenpracht een geholhoede mevrouw om je te helpen uitkiezen. Voor citroenen moesten we meestal een ander wijkje van de markt in. Daar zaten dan traditioneel geklede mevrouwen op een tapijtje duizenden citroenen in allerlei maten en soorten te verkopen, samen met heerlijk ruikende kruiden. De geuren, kleuren en geluiden op de markten zijn bedwelmend en ze doen erg denken aan de soeks in Marokko en de overdekte markten van Istanboel. Voor ons was het dus een soort thuiskomen. Bolivia deed ons zowiezo erg denken aan onze Turkije-reizen. De vriendelijkheid en gedrevenheid van de mensen, het straatleven, de eetkraampjes op straat.

KOLONIALE STEDEN

Bolivia heeft prachtige Spaans koloniale steden, zoals Potosi en Sucre. Potosi is de stad van het zilver. In de Cerro Rico die de hele stad beheerst, wordt sinds de komst van de Spanjaarden zilver, tin en goud gewonnen. Maar vooral zilver. Onder verschrikkelijke omstandigheden. De oorspronkelijke bevolking, later aangevuld met honderdduizenden Afrikaanse slaven, stierf onder erbarmelijke omstandigheden, diep in de mijnen of in de muntslagerij van de Spanjaarden, waar het zilver tot munten werd verwerkt. In de 300 jaar Spaanse overheersing stierven 8 miljoen(!) Indianen en Afrikanen in en rond Potosi. Er kleeft een hoop bloed aan de Spaanse rijkdommen. De mijn functioneert nog steeds, in stand gehouden door hopeloze mijnwerkers die op eigen houtje in cooperaties verder werken, terwijl de mijn ver uitgeput is en de overheid de zaak al lang heeft opgegeven. Ze hebben echter geen alternatieven. Ik ben ook in de mijn afgedaald en heb met eigen ogen aanschouwd in wat voor omstandigheden de mensen daar werken. Barbaars!
Cerro Rico
Dit is dus de berg waar al vijfhonderd jaar zilver en andere metalen gewonnen worden ten koste van vele levens

Mijnwerker
Middeleeuwse toestanden in de Cerro Rico

In de stad zelf lieten de vrome Spanjaarden vele kerken en en kloosters na en uiteraard hun typische stratenpatroon en mooie huizen met balkons. De stad is daardoor erg mooi en aangenaam, maar toch, die mijn laat je nooit los.
San Antonio de Padua
Geweldige kerk, geweldige rondleiding en geweldig uitzicht op en vanaf het dak

Uitzicht over Sucre
Uitzicht over Sucre vanaf de zuilengalerij bij het kindermuseum

Sucre geeft niet dat ongemakkelijke gevoel dat Potosi steeds geeft. Sucre ligt lager, is warmer en vrolijker en heeft alleen de rijkdommen van Potosi verbruikt als hoofdstad van het oostelijk deel van het Spaans Amerikaanse rijk. Ook hier veel kerken, kloosters, aangename pleinen en prachtige uitzichtpunten, die mij het gevoel geven alsof ik in Granada ben. Naast al deze koloniale rijkdom heeft Sucre ook de dinosaurussporen als attractie. Een enorme verticale muur van steen, gevonden in een cementwingebied, die vol staat met dino-pootafdrukken. In de tijd van de dino's lag de muur uiteraard horizontaal. En wij maakten ook de jaarlijkse rally door de stad mee. Twee dagen lang is de hele stad in de ban van ronkende motors en auto's die tegen elkaar racen. Ze scheuren dwars door het atadshart heen, dat bijna onbereikbaar is daardoor. Verder biedt de stad uitstekende mogelijkheden voor prachtige wandeltochten.
Racen door Sucre
Jaarlijkse ralley door centrum van Sucre



In Sucre sliepen wij in het Grand Hotel. Een superchique hotel met drie sterren. Door mijn ijzersterke onderhandelingstalent (ahum), zaten we daar voor een onwaarschijnlijk lage prijs. Anderen zaten in donkere hokken voor een hogere prijs. Geluk moet je soms hebben!

FEEST
Gran Poder
Dansende vrouwen met ratels tijdens Gran Poder in La Paz

Bolivia viert voortdurend feest. In elk dorp, elke wijk, elke stad, voortdurend zijn er optochten en ontploffen er rotjes en bommetjes. Fiesta! Er is ook iedere dag wel een heilige jarig en dat moet gevierd. Een van de grootste feesten die we meemaakten was de Gran Poder in La Paz. Het gaat om het feest van Jesus de Gran Poder. Om zeven uur 's ochtends vertrekt de eerste groep vanaf de kerk van Gran Poder en trekt dansend en zingend door de stad, langs een lang parcours, dat geheel is afgezet met tribunes en stoelen waar je een plekje kunt huren. In totaal vertrekken er 53 groepen en doen er 12.000 dansers en muzikanten mee in de optocht. De laatste groep vertrekt rond 7 uur 's avonds vanaf de kerk en arriveert om een uur of twee 's nachts bij het eindpunt. En de hele dag (en avond en nacht) staan er tienduizenden mensen langs de kant mee te feesten en te genieten van de prachtig uitgedoste dansgroepen. Schitterende maskers van Oosters aandoende monsters, traditionele dames met vele rokken en bolhoeden die draaien met ratels in de vorm van wasmachines, koelkasten, vissen en nog veel meer, sexy ladies met korte rokken, lange benen en hoge laarzen met hoge hakken. Het mooiste zijn de bands met uitsluitend koper en slagwerk die hallucinerende muziek maken. We waren blij dat wij dit geweldige volksfeest mochten meemaken in smoggy, maar vrolijk en vibrerend La Paz.
Gran Poder
Een van de duizenden prachtige maskers tijdens Gran Poder in La Paz



Een ander indrukwekkend feest was de zonnewende op 21 juni in een Incatempel in Copacabana. Om vijf uur 's ochtends trokken we met een groep toeristen (waaronder onze vriend Brady van de Navimag in Chili en zijn zus) voor de tocht omhoog naar de ruines. We watren zeker niet alleen. Honderden andere toeristen en lokale bevolking vergezelden ons op onze tocht. Het was gemeen koud, maar de klim zorgde voor wat verwarming.
Zonnewende
Priester leidt zonnewende ceremonie in Copacabana

Bovenop sprak een sjamaan de menigte toe, begeleid door een band en gezang van de mensen. Tegelijkertijd werden offers in brand gestoken voor Pacha Mama (moeder aarde). De hele ceremonie duurde een uur of drie en diende om een goede oogst af te roepen voor het komende jaar. Het mooiste moment was toen de zon werkelijk boven de bergtoppen verscheen. Iedereen stond met zijn handen geheven naar de zonnegod en barste in zingen en lachten uit toen hij zich echt liet zien. Een magisch moment.
Zonsopgang
Dan komt de zon eindelijk boven de bergen uit. Een magisch moment!

Daarna moest de zon zijn licht nog laten schijnen op een speciale, rituele plek. Ook dit proces werd begeleid door een uitgebreide ceremonie onder leiding van de sjamaan. Opgearmd door het vroege zonnetje daalden we heilige berg af en genoten van een heerlijk ontbijtje met onze vrienden.
Offers voor de zonnegod
Offers voor de zonnegod om een goed jaar te vragen



Het zonnewendefeest werd in Cuzco nog eens overgedaan, maar dan op 24 juni en vooral als toeristische attractie. Het feest heeft Inti Raymi en is bedoeld als feest voor de boeren om een goede oogst af te roepen. Het feest begint op de 23e met een grote optocht van dansende en musicerende groepen, zoals de Gran Poder in La Paz. De dag daarna verplaatst het podium zich van de stad naar de Inca ruines van Sacsayhuaman (ofwel 'sexy woman' zoals onze Amerikaanse vriend Brady de ruines als ezelsbruggetje noemt). Daar wordt een soort massatoeneelstuk opgevoerd voor de mensen die veel geld willen betalen voor een zitplaats. Het gewone volk viert gewoon feest op de vele heuvels van de ruines. Tienduizenden mensen hebben plezier, drinken een biertje, eten een hapje en kletsen bij. Een soort Dunya-festival eigenlijk.
Inti Raymi
Zonnewendefeest in Cuzco in de ruines van Sacsaywhoman



WANDELTOCHTEN

Ook in Bolivia hebben we een aantal mooie tochten ondernomen. Om te beginnen in de bergen rond Sucre. Daar maken we een mooie dagtocht in de Cordillera de los Frailes. Het wandelpad voert ons over een pas van 4000 meter.
Cordillera de los Frailes
Uitzicht op de bergen rond Sucre vanaf de Camino de los Frailes

Het pad is een originele camino de los Incas, maar wordt camino de los frailes genoemd, omdat de Jezuiten in de tijd van Carlos de vijfde via dit pad het land moesten verlaten vanwege 'subversieve' activiteiten. Andersgezegd vond de koning van Spanje dat de paters iets teveel meedachten en -hielpen met de lokale, Indiaanse bevolking. Na de pas duikt het pad een vallei in die 600-700 meter lager ligt en waar we de goedbewaarde rotstekeningen van Incamachay bewonderen.
Rotstekeningen
Rotstekeningen in de buurt van Sucre

De grote hoeveelheid tekeningen is 1500 jaar geleden gemaakt door de indianen in een plek die als heilig wordt beschouwd. Het is ongelooflijk dat dit soort archeologische rijkdommen open en bloot en zonder bescherming te bezoeken zijn. Na de afdaling nemen we hetzelfde pad terug omhoog en moeten dus 600-700 meter terug omhoog in de brandende zon. Het gaat ons beter af dan onze gids die echt op apengapen ligt en regelmatig naar adem happend in de kant neerzijgt.

De zwaarste maar tevens adembenemendste tocht was onze driedaagse trekking in de Cordillera Real ten noord-westen van La Paz. De tocht voert langs de hier beroemde Tuni Condorirri, een drietal steile rotspieken die samen een condorsnest vormen en tevens gastheer zijn van een indrukwekkende gletsjer en langs de vallei van Chaca Pampa.
Cerro Conduriri
Bij dit meertje en gletsjer sloegen wij ons basiskamp op op 4600 meter hoog.

We vertrekken 's ochtends met een 4x4 uit La Paz en worden afgezet bij het dorpje Tuni. Daar worden de ezeltjes gehuurd die onze bagage en de tenten en eetspullen vervoeren. De ezeltjes worden begeleid door een goedlachse Boliviaanse met bolhoed, vlechten en rokken, Marisol heet ze. Ze heeft een bereconditie en loopt iedereen er uit met haar struise pas.
Marysol
Onze ezelbegeleider tijdens trekking in Cordillera Real

De eerste dag voert over een zacht stijgend geitenpad langs een aantal lagunas naar de laguna van Chigara Onta, onderaan de cerro Condurirri. Hier is een basiskamp gevestigd voor beklimmingen van de cerro en de gletsjers. Het kamp ligt op 4600 meter. Zo hoog hebben we nog nooit geslapen! Als de zon verdwijnt, wordt het dan ook venijnig koud. We trekken alle kleren aan die we bij ons hebben, plus de speciale pakken die we kregen van de gidsen. We slapen met z'n viertjes in een klein koepeltje met extra dekens en slaapzakken. Een eindje verderop loopt een kraan voortdurend door. Onderaan de kraan hangt een dikke ijspegel. Ondanks dat het stroomt vormt er zich dus toch ijs.
Ijs- en ijskoud
Het water bevroor bij Tuni Conduriri

We eten 's avonds in de ijzige kou en rond acht uur gaan we slapen. De nacht is volledig licht, want het is volle maan. De bergen en de gletsjer wordt door een zacht geel licht beschenen. Zo mooi hebben we het nog nooit gezien. Ondanks alle kleren en dekens lukt het ons niet om te slapen. Het is ijs- en ijskoud en bovendien valt het op deze hoogte niet mee om goed adem te halen. Na een zware nacht komen we rond half acht 's ochtends uit bed. Ook onze gidsen hebben amper geslapen. Het was volgens hen zeldzaam koud geweest die nacht. Ellen en Mila hebben beiden last van de hoogte en voelen weinig voor de op het programma staande beklimmingen van drie passen van 5000 meter. Gelukkig kunnen we twee ezeltjes huren inclusief twee typisch Boliviaanse begeleidsters die evenals Marisol bewijzen over een gigantisch goede conditie te beschikken. Mara en ik bestijgen de eerste pas samen. Daarna valt ook Mara voor de luxe van een ezeltje en ben ik (samen met onze twee vrouwelijke gidsen en de ezelbegeleidsters) de enige die lopend omhoog gaat.
Familie op de ezel
Iedereen gingen de passen van 5000 meter over met een ezel, behalve de grootste 'ezel' van het stel

En het valt niet mee. De hoogte is echt een factor om rekening mee te houden. De allerlaatste pas van 5000 meter haal ik op mijn tandvlees en alleen door elke 30 meter hijgend te rusten. Daarna nemen we afscheid van de ezels en dalen af in de enorm brede vallei van Chaca Pampa. We kamperen bij de Laguna Liviñosa op 4300 meter hoogte. Iets minder koud, maar niet heel veel minder. We slapen gelukkig goed en de volgende ochtend dalen we verder de Chaca Pampa in, een vruchtbare vallei die eindigt bij een hydroelektrische centrale die La Paz en omgeving van elektriciteit voorziet. Hoewel het bureautje dat ons de tocht verkocht dit een 'echte familietocht' noemde, vonden wij het eigenlijk veel te zwaar. Maar uiteindelijk wel absoluut de moeite waard.
Chaca Pampa
Afdalen in de vallei van Chaca Pampa

Onze derde tocht hebben we gemaakt bij het Lago Titicaca. Vanaf de Incaruines op de noordpunt van het magische Isla del Sol naar de zuidpunt, waar we 's avonds een heerlijk volksfeest meemaakten met veel drank en dansen.
Pad op Isla del Sol
Route over Isla del Sol (Lago Titicaca)

De tweede dag lieten we ons met een bootje overzetten naar het vasteland en liepen de resterende 17 kilometer naar Copacabana, waar ons geweldige hotel La Cupula uitkijkt over de baai. De tocht ligt op 3800 tot 4000 meter hoogte en was veel beter te doen dan die in de Cordillera Real. Het eiland is heel lieflijk. Omdat je over de bergrug loopt, moeten we wel behoorlijk wat stijgen en dalen, maar het gaat de hele familie goed af. Mede dankzij het feit dat we gezelschap hebben van Mark en Eva uit Engeland, die onze tocht erg gezellig maken.
Mark en Eva
Mark en Eva tijdens een ritueel om geluk en gezondheid af te roepen in Copacabana



LAGO TITICACA

De naam is al gevallen: Lago Titicaca. Het is het grootste en hoogste (3800 meter) meer van Zuid-Amerika. Het heeft een belangrijke functie in de geschiedenis van de Inca's, omdat de eerste Inca en zijn vrouw hier 'geboren' zijn uit het meer. Op het Isla del Sol bepaalde Manco Capac waar hij de hoofdstad van zijn nieuwe rijk zou bouwen. Dat werd uiteindelijk Cuzco. Het Titicaca meer is onwaarschijnlijk blauw en heeft de afmetingen van een zee.
Lago Titicaca
Bootje op het Titicacameer

Overal om het meer groeit riet en de plaatselijke bevolking maakt nog steeds rieten boten. Hun voorvaders voeren met deze boten zelfs naar de andere continenten, zoals de Noorse wetenschapper Thor Heyerdahl heeft proberen te bewijzen door met een rieten boot de oceaan over te steken. Afgezien van dit experiment zijn er andere bewijzen die aantonen dat de indianen contacten hadden met andere continenten voordat Columbus Amerika ontdekte. Aan de oevers van het meer bevinden zich de indrukwekkende ruines van de stad Tiwanaku, genoemd naar de gelijknamige pre-Inca cultuur. Deze cultuur had een enorm hoog niveau van beschaving. De stad staat vol enorme, prachtig bewerkte monolieten en indrukwekkende tempels en pyramides. In een van de tempels zijn 177 stenen hoofden in de muur verwerkt (in relief). De gezichten laten diverse rassen zien, wat aantoont dat er eerder contacten waren. We zien Europese baarden (vikings?), Aziaten, zwarten en Arabische gezichten.
Viking?
Stenen gezicht van man met baard in Tiwanaku

Wat op ons ook grote indruk maakt, zijn de zonnetempel en de zonnepoort. De tempel is in zo'n positie gebouwd dat zowel de zonnewendes van 21 juni en 21 december als de equinoxen van 21 maart en 21 september op dezelfde plek plaatsvinden. De zon valt langs een verschillende kant de tempel binnen, maar komt telkens op de zelfde centrale plek in het heiligdom binnen. Alles in volstrekte symmetrie. De zonnepoort bevat afbeeldingen van een compleet uitgewerkte jaarkalender met dagen, maanden, weken en uren van de dag. De Tiwanaku's wisten veel van de astrologie, die ze gebruikten voor de landbouw. Ook de Inca's gebruikten deze kennis.
Monoliet
Monoliet in Tiwanaku



Over de grens in nabij Peru treffen we een toeristische uitwas aan van het gebruik van het riet van het Titicaca meer. In Puno hebben diverse families drijvende eilanden gemaakt van de rietvelden die ze aantroffen. Elke drie maanden worden de eilanden opgehoogd met twintig centimer vers riet. De huisjes zijn mobiel dus die zetten ze bovenop de nieuwe laag. De mensen leven van het toerisme, de visserij en het maken van de traditionele rieten bootjes. Om het drijfvermogen te vergroten, vullen ze ze tegenwoordig echter op met plastic flessen. Een beetje bedriegerij vonden wij, maar desondanks zijn de 'islas flotantes' van de Uros wel interessant om te bezoeken. Al was het alleen al om traditionele dames te zien volleyballen. De eilandjes hebben namelijk een eigen volleybalcompetitie die elke zondag uitgebald wordt. De damesteams spelen met de traditionele rokken en staarten. Het enige dat ze opzij leggen zijn de bolhoedjes, want dat is echt onpraktisch. De cultuur en klederdracht van de mensen rondom het Titicaca meer is trouwens in Bolivia en Peru hetzelfde. Het is immers de zelfde Aymara-bevolking die hier woont.
Rieten boot op het Lago Titicaca
Typisch rieten bootje op het Titicacameer bij de Uros-eilanden (drijvende eilanden) in Puno

 
  "A much wittier reply came to mind immediately after I clicked the 'Send' button." Terug